Kindje klimaat

Kindje klimaat

Klimaatverandering, een ondergeschoven kindje? Ja, absoluut. Vele decennia hebben landen hun kop in het zand gestoken. Al Gore zette klimaatverandering wereldwijd op de kaart. Bijna een decennium later en schokkende wetenschappelijke feiten wijzer, staan we nu aan de vooravond van de belangrijkste klimaatonderhandelingen of all times.

Waarom zo cruciaal?

Klimaatverandering is een feit. Het is een natuurlijk fenomeen, jazeker, en CO2 is een natuurlijk gas, maar door onnatuurlijk menselijk ingrijpen verandert het klimaat veel sneller. Volgens een team van ruim 30.000 wetenschappers van over de hele wereld verhoogt de snelle groei van broeikasgassen het risico op ‘ernstige, diepgaande, abrupte en onomkeerbare gevolgen.’ Dit zijn gevolgen die nu al op grote schaal ervaren worden, bijvoorbeeld door eilandbewoners die hun leefgebied in zee zien verdwijnen, drinkwaterreserves die slinken en vruchtbaar land dat verdwijnt. Het terugdringen van deze en andere gevolgen, zoals opwarming van de aarde, vereist volgens de wetenschappers ‘drastisch ingrijpen’.

De klimaattop in Parijs (COP21) van 30 november tot 11 december kan leiden tot de resultaten die nodig zijn om de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering effectief te bestrijden. In Parijs zou een nieuw klimaatverdrag ondertekend moeten worden dat in 2020 in moet gaan, wanneer het huidige verdrag afloopt. Er is onder andere geld nodig om andere landen in hun strijd tegen klimaatverandering te helpen. Want wist je dat meer dan 90% van de slachtoffers van klimaatverandering of milieuvervuiling in ontwikkelingslanden woont? Daar wordt ook 80-90% van de economische gevolgen gevoeld. (Climate Vulnerability Report 2012).

We hebben bovendien regels nodig om alle landen zogenaamde mitigatiemaatregelen op te leggen, feitelijk een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en om adaptatiemaatregelen (maatregelen om aanpassing aan klimaatverandering te versnellen) mogelijk te maken. Er wordt natuurlijk nog veel en veel meer besproken.

Klimaatverandering in Nederland

De gevolgen van klimaatverandering voelen we voorlopig nauwelijks in Nederland. Ja, de temperatuur is gestegen. 2014 was het warmste jaar in tenminste 3 eeuwen en 2015 zal nog wel weer warmer uitpakken. Honderd jaar geleden zou zo’n hoge temperatuur vrijwel onmogelijk zijn geweest, met een herhalingstijd van minder dan eens in de 3000 jaar. De kans op zo’n extreem is nu ongeveer eens in de 10 jaar. De temperatuur stijgt in Nederland harder dan het wereldwijde gemiddelde, namelijk 1,7 graad sinds het begin van de vorige eeuw versus 1 graad wereldwijd.

De gevolgen gaan we sneller dan je denkt beter voelen. Temperatuurstijging betekent dat extreme neerslag, hittegolven en droogteperioden vermoedelijk zullen toenemen. Risico’s bestaan met name voor de landbouw, natuur, watervoorziening, voedselvoorziening, verkeersveiligheid en gezondheid van kwetsbare groepen.

Nederland is een rijk land en ik heb geen twijfel dat we ons goed kunnen aanpassen aan die gevolgen van klimaatverandering. Meer warmte en een beetje minder koude zijn aangename gevolgen, maar banger moeten we zijn voor de gevolgen die plaatshebben in andere landen en wat dat kan doen voor hen(!) en dus ook voor ons. We leven in een wereld waarin iedereen afhankelijk is van elkaar. Een oorlog in een deel van de wereld kan enorme gevolgen hebben voor ons allemaal. Een natuurramp idem dito. Denk aan gevolgen voor de voedselvoorziening en klimaatvluchtelingen.

Klimaatdoelen wereldwijd

Landen zijn het erover eens dat de opwarming van de aarde in de 21e eeuw onder de 2 graden temperatuurstijging ten opzichte van het pre-industriele tijdperk moet blijven. Dit betekent vermoedelijk dat de wereldwijde CO2-uitstoot rond 2050 tenminste 2 keer zo laag moet zijn als in 2010.

De mondiale uitstoot zou eind deze eeuw nihil moeten zijn en er zal dan ook CO2 uit de atmosfeer moeten worden gehaald om onherstelbare schade te voorkomen. Wetenschappelijke inzichten laten zien dat er ook bij een temperatuurstijging van 1 graad onherstelbare schade kan optreden en dat ook een temperatuurverschil van 6 graden kan ontstaan als we in het huidige tempo broeikasgassen blijven uitstoten.

De EU beloofde de broeikasgasuitstoot met tenminste 40% te verlagen in 2030 en met 80-95% in 2050 ten opzichte van de uitstootgegevens in 1990. Ook Obama heeft positieve uitspraken gedaan: ‘Dit moet het jaar zijn waarin de wereld een overeenkomst bereikt om de aarde te beschermen, nu het nog kan’. De Europese Unie heeft zelfs meer ambitieuze klimaatdoelen dan die van de Amerikanen. De Amerikaanse doelen komen omgerekend neer op 14% tot 17% in 2030 ten opzichte van 1990, maar de Amerikaanse doelstelling kennen hardere sancties, dus daarvan is het zekerder dat ze worden gehaald dan de Europese doelen.

En wat betreft een andere grote speler, China, die doet weer net andere klimaatbeloftes door ze af te zeten tegen het BBP. China stelt dat in 2030 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van het BBP met 60-65% moet zijn gedaald ten opzichte van 2005. Dat betekent dus dat als China hard groeit, het land nog steeds meer broeikasgassen kan gaan uitstoten.

Het is lastig dat landen andere calculatiemiddelen gebruiken en bovenal ook politieke beweegredenen bestaan om wel of niet met een akkoord in te stemmen. Toch betekent alleen een (intentie)akkoord met handtekeningen van alle landen al winst. We zullen deze grote uitdaging met alle landen moeten aangaan. Een klimaatverdrag in Parijs inclusief de 2-graden doelstelling en toezegging van passende maatregelen in alle landen kan al enorme (positieve) gevolgen hebben en leiden tot veel meer en ambitieuzere maatregelen.

Klimaatacties

Ondertussen staan burgers, NGO’s, bedrijven, groene goeroes, acteurs en andere bekende mensen op voor een ambitieus akkoord. Overal worden acties gestart, evenementen georganiseerd of statements gemaakt. De Groene Top Trein is er een van.

Deze Groene Top Trein reed door Nederland, vol met reizigers die duurzame, slimme en inspirerende ideeën hebben om uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Het kunnen projecten zijn, gerealiseerde initiatieven of concrete plannen voor de toekomst. De initiatieven die meegaan op de Groene Top Trein werden gebundeld en de volgende dag aangeboden aan de Nederlandse delegatie; als inspirerende en motiverende bagage.

Directeur van Urgenda Marjan Minnesma liep in november met 512 kilometer van Utrecht naar Parijs. Elke dag een speciale gast, elke dag een nieuwe Milestone. Met The Climate Miles vroeg Urgenda aandacht voor de actie die nodig is om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan en de aarde leefbaar te houden voor volgende generaties.

Over de hele wereld werd op de zondag voorafgaand aan de klimaattop klimaatparades gehouden met duizenden mensen tegelijk. Dat noem ik nou nog eens positieve ontwikkelingen!

Wat kan ik doen?

Veel mensen dragen hun steentje bij om de delegaties in Parijs te stimuleren nu echt met daadkracht en ambitie de onderhandelingen in te gaan. Voor de gemiddelde burger is dat wat in Parijs gebeurt een abstract fenomeen waar we weinig invloed op kunnen uitoefenen. Abstract is het zeker, maar invloed kunnen we altijd blijven uitoefenen. Teken een petitie, blog of twitter erover of maak je eigen klimaatafspraken thuis. Let’s go green kan je hierbij goed helpen.

Kleine of grote stapjes maken kunnen we allemaal. Een pleister gaat de aarde niet redden. Een ondergeschoven kindje kan klimaatverandering niet blijven. Dus kom in actie. Samen maken we het verschil, liever vandaag dan morgen.

Be the change, let’s go green!

 

 

Related posts

Leave a Reply